Toen ik mijn man ontmoette viel ik juist op hem omdat hij anders was. Zijn eigenzinnigheid trok me, zijn gevoel voor humor in combinatie met zijn zachte uitstraling. Later interpreteerde ik dat anders. Op mijn website beschrijf ik het zo: je voelt aan dat er iets aan de hand is met je partner. Maar dat ‘iets’ kun je niet goed benoemen. Mijn naam is Stienke de Jager en ik ben wandelcoach – autismecoach. Ik heb sinds 2016 een praktijk als wandelcoach in Eindhoven, voor een bijzondere doelgroep.
‘Hij is anders’
Mijn partner en ik liepen er tegenaan toen onze kinderen werden geboren. Bij het eerste kind was de situatie nog redelijk te overzien, toen we onze tweede dochter kregen werd het teveel voor mijn man. Hij was snel moe, vaak prikkelbaar en kon niet goed omgaan met de drukte van het dagelijks bestaan. Dat had zijn weerslag op ons gezinsleven en onze relatie.
Een eye-opener
Samen zochten we uit wat er aan de hand was. Tijdens deze zoektocht naar de oorzaken van het vastlopen van mijn man, werd vastgesteld dat hij Asperger heeft, een vorm van autisme. Een eye-opener!
Autisme: alles komt even hard binnen
Uit de film Rain Man kennen we het klassieke beeld van autisme, van mensen met een verstandelijke beperking die één ding heel goed kunnen. Mensen met Asperger hebben vaak juist een hoog IQ, maar zitten op sociaal vlak anders in elkaar. Wat mensen met autisme gemeen hebben is dat ze op een andere manier omgaan met prikkels. De meeste mensen hebben een soort filter. In een druk café, waar mensen met en door elkaar praten en waar muziek wordt gedraaid, concentreren zij zich op het gesprek dat ze met elkaar voeren. Ze filteren het omgevingsgeluid en de aanwezigheid van anderen zoveel mogelijk weg. Mensen met autisme kunnen dat niet goed, alles komt even hard binnen.
Een ander verschijnsel is dat veel mensen met autisme zich niet zo goed in een ander kunnen verplaatsen. Sowieso is de ene mens hier beter in dan de ander, maar mensen met autisme hebben daar vaak meer moeite mee. Dat komt omdat hun hersenen anders werken. Hierdoor begrijpen ze non-verbale communicatie niet altijd even goed.
In een volwassen relatie is dat onhandig. Bijvoorbeeld als je partner niet goed aanvoelt wanneer je verdrietig bent of boos, maar zich er pas bewust van wordt wanneer je het uitspreekt.
Er wordt wel eens gezegd: iedereen heeft autistische trekjes. Maar als je autisme hebt, dan heb je echt een anders werkend brein. Waar jij goed in bent en wat je lastig vindt, dan verschilt van persoon tot persoon met autisme. Het is dan ook echt een spectrum, een schaal. De mate waarin jijzelf last hebt van deze autistische trekjes bepaalt of je een label krijgt of niet.
Samen verder; samen genieten
Zo’n 20 jaar geleden al, tijdens een weekendje weg in Zuid-Limburg, ontdekten we dat het maken van lange wandelingen ons enorm helpt om dichter bij elkaar te komen. Wandelend hoeven we elkaar tijdens een gesprek niet de hele tijd aan te kijken. De natuurlijke omgeving is rustgevend en prikkelarm. Gedachten komen in beweging en je komt letterlijk en figuurlijk samen verder.
Het is natuurlijk heel frustrerend als je niet weet wat er aan de hand is. Ons leven werd door de diagnose die bij mijn partner werd gesteld niet gemakkelijker, maar er vielen wel direct dingen op z’n plek. Mijn man heeft het nu in de gaten als het mis dreigt te gaan. Als het bijvoorbeeld druk is op een feestje binnen en het is warm, dan gaat hij even naar buiten om de rust en de koelte op te zoeken. Dat werkt heel goed voor hem. Of bij andere drukte thuis gaat hij even naar buiten om zijn hoofd leeg te maken of op bed liggen om te mediteren. Dat is ook voor ons als gezin heel prettig.
Met het wandelen in de natuur hebben we een hele fijne manier gevonden om van elkaar, de rust en de schoonheid om ons heen te kunnen genieten en tegelijkertijd goede gesprekken te voeren. Daarin vinden we terug wat ons verbindt.
Ervaringsdeskundige wandelcoach
Begin 2016 besloot ik om de Wandelcoach Opleiding te gaan doen. Tijdens de opleiding is mij heel veel gereedschap aangereikt waarmee je samen met de coachee aan een hoger niveau van inzicht kunt werken. Het wandelen in de natuur is heel effectief. Onrust wordt omgezet in rust en de stappen die onderweg gezet zijn kun je bijna letterlijk terug volgen. Het was voor mij duidelijk dat ik in de praktijk als wandelcoach, autismecoach en ervaringsdeskundige iets wilde betekenen voor zowel de volwassenen met autisme als hun partners.
Ondersteuning voor beide partners
Toen wij hoorden wat er aan de hand was, was dat voor mijn man eigenlijk heel prettig. Er was veel begrip en informatie, er is voor mensen met autisme een scala aan hulptrajecten ontwikkeld. Voor deze hulptrajecten zijn wel vaak lange wachtlijsten. Wat ik in dat proces miste was gerichte ondersteuning voor mij als partner van een man met Asperger. Daar wilde ik graag verandering in brengen. Ik bied ondersteuning aan hoogopgeleide mensen met autisme kenmerken. Het maakt daarbij niet uit of ze een officiële diagnose autisme hebben of niet. Ik bied ook ondersteuning voor hun partners omdat daar vaak geen of nauwelijks aandacht voor is.
Als autismecoach en ervaringsdeskundige heb ik inmiddels veel geleerd over wat er in dit verband wel en niet werkt op het werk, maar ook binnen de relatie en in het gezin. Heel vaak hebben beide partners last van stress en is het lastig om de juiste balans te vinden tussen verplichtingen en ontspanning. Overbelasting en, als het te lang aanhoudt, burn-out liggen dan op de loer. Voor degene met autisme, maar ook voor hun partners.
Van overleven naar leven
Door de omstandigheden zijn mensen geneigd vooral in te zoomen op alles wat fout gaat en alles wat anders is. Ik zoek tijdens de wandelingen met de coachee juist naar datgene wat verbindt, dat wat de partners samen delen en de dingen, die wel goed gaan. Het is erg belangrijk om samen dingen te blijven doen waar je energie van krijgt. Dan blijf je een stel. En dat maakt het mogelijk om van overleven naar leven te schakelen. Het komt regelmatig voor dat de partner ontkent dat er een probleem is in de relatie. Dat is natuurlijk extra lastig. Maar ook dan is het heel fijn om gecoacht te worden bij het omgaan met de situatie waarin autisme een rol speelt en waar je met zijn tweeën mee te dealen hebt.
Een coming-out
Mensen met autisme hebben bepaalde kwaliteiten die op heel veel plekken goed van pas komen. Bijvoorbeeld bij onderzoek en ontwikkeling in de techniek: het goed kunnen inzoomen op details, het vastbijten en uitpluizen tot er een oplossing is gevonden voor een probleem. Maar ook in allerlei andere sectoren werken mensen met autisme: in het onderwijs, in de zorg, bij banken en in de IT. Overal zijn banen waar je je kwaliteiten die horen bij je autisme goed kan inzetten.
Starten met mijn praktijk als ervaringsdeskundige wandelcoach is best een beetje spannend geweest. Het voelde als een coming-out voor mij en mijn partner. We hebben goede vrienden natuurlijk wel verteld over hoe de vork in de steel zit, maar het is nu dus ook te lezen op internet. Op het moment dat ik vertel over mijn wandelcoachpraktijk en mijn doelgroep, blijken er opeens heel veel mensen te zijn die in hun directe omgeving in aanraking komen met autisme.
Loop jij vast in je relatie?
Loop jij vast in je relatie omdat jij zelf autisme hebt of omdat je een partner met (kenmerken van) autisme hebt? Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek in via https://coachingbijautisme.nl/index.php/contact/
Voor mensen die een partner hebben met autisme schreef ik dit; https://coachingbijautisme.nl/index.php/als-je-partner-autisme-heeft/